فرمول شيميايي: هيدروكسيد فلوريد سيليكات آلومينيومAl2Sio4(F,OH)3
رده: سيليكات ها
زير رده: سنو سيليكات ها
كاربرد: در جواهر سنگها و ويژگيهاي بصري آن در صنايع مفيد هستند.
توپاز نوعي جواهر سنگ متداول است كه در جواهر آلات مورد استفاده قرار مي گيرد. رنگ متداول آن قهوه اي طلايي تا زرد است اما بدليل اين نوع رنگها سيترين كه نوعي كاني كم ارزش است با نام توپاز فروخته مي شود. توپاز آبي رنگ كه غالبا با زمرد نيلگون اشتباه گرفته مي شود به ندرت در طبيعت يافت مي شود و با تاباندن و سپس حرارت بلورها ايجاد مي شوند.توپاز سنگ تولد ماه نوامبر است.
ساختار هشت وجهي توپاز از يك آلومينيم در مركز تشكيل شده است كه بوسيله 4 اكسيژن احطه شده است. در بالا و پايين آلومينيوم يونهاي فلوريد و هيدروكسيد قرار گرفته اند. رشته هاي هشت وجهي بوسيله چهار وجهي هاي سيليكاتي متصل به هم نگاه داشته مي شوند اما رشته هاي هشت وجهي هستند كه به توپاز شكل بلوري مي دهد. توپاز سخت ترين كاني سيليكاته و يكي از سخت ترين كاني ها در طبيعت است. كليواژ در اين نوع كاني كامل است. توپازها بدليل جلاي بالا ، رنگهاي جذاب و نيز بلورهاي چد وجهي ، نمونه هاي جالبي از كانيها را بوجود مي آورد.
ويژگي هاي فيزيكي:
رنگ: زرد، نارنجي، قرمز، آبي و سبز.
جلا: الماسي تا شيشه اي.
سيستم بلوري: ارتورهموبيك، 2/m
نمود بلوري اين كاني از 2 منشور متفاوت تشكيل شده است كه يك برش عرضي الماسي شكل گرد يا تيز ايجاد مي كند. توپاز به صورت ماسير و دانه اي يافت مي شود. كليراژ آن در ست كامل و نوع شكست آن صدفي است.
سختي: 8
گرانش ويژه : تقريبا 3/4 – 3/5 ( بيشتر از گرانش متوسط)
اثر خط: سفيد
اين كاني بيشتر در ميناس گرياس ، برزيل، پاكستان ، سن ديه گو ، كاليفرنيا،كوههاي اورال ، روسيه و مكزيك يافت مي شود.
كانيهاي همراه شامل كوارتز، تورمالين، ميكا، بروكيت، كاستريت و فلوريت است